ขบวนการภาคประชาชน
ฟ้าเดียวกัน ปีที่ 1 ฉบับที่ 1

ขบวนการภาคประชาชน

บทบรรณาธิการ
  • กองบรรณาธิการ   จากมิตรถึงมิตร
หาเรื่องมาเล่า
  • กองบรรรณาธิการ   ชีวฟิสิกส์ : ปฏิวัติศาสตร์แห่งชีวิตแนวใหม่
  • กองบรรรณาธิการ   วิจัยไทบ้าน : งานวิชาการแหกคอก
  • กองบรรรณาธิการ   เผชิญความท้าทายจากโลกาภิวัตน์
ใต้ฟ้าเดียวกัน
  • กองบรรรณาธิการ   ใต้ฟ้าเดียวกัน-เมืองไทย
  • กองบรรรณาธิการ   ใต้ฟ้าเดียวกัน-สากล
ทัศนะวิพากษ์
  • เกษียร เตชะพีระ   การเมืองภาคประชาชน : ผ้าซับน้ำตาโลกาภิวัตน์ภายใต้พระบรมโพธิสมภาร
  • พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์   การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างเศรษฐกิจกับการเมืองในการเปลี่ยนแปลง ของสังคมเกษตรและขบวนการชาวนาในสังคมไทยปัจจุบัน : ข้อสังเกตเชิงวิพากษ์
สยามพากษ์
  • กองบรรณาธิการ   ชนพวกอื่นในแดนตน
มนุษยภาพ
  • อภิวัฒน์ วิลาวดีไกร   ซาปาติสตา ขบวนการชาวนาเม็กซิโกยุคใหม่
ขอบฟ้าความคิด
  • ดาริน อินทร์เหมือน   หลังการล่มสลายของ “สังคมนิยมที่เกิดขึ้นจริง”
หน้าซ้ายในประวัติศาสตร์
  • สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล   ประวัติ พคท. ฉบับพคท. (1)
  • ธ.เพียรวิทยา   ประวัติและบทเรียนบางประการของพรรคเรา

จากมิตรถึงมิตร

ฟ้าเดียวกัน เป็นวารสารราย 3 เดือน. ที่มีเจตนามุ่งมั่นจะนำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับ “การเคลื่อนไหวทางสังคม” ทั้งในแง่การเคลื่อนไหวของขบวนการประชาชนต่างๆ และการเคลื่อนไหวทางปัญญาความคิด รวมไปถึงเป็นพื้นที่สำหรับในการสนทนาถกเถียงในประเด็นที่เกี่ยวข้องแวดล้อม

ฟ้าเดียวกัน ฉบับที่ปรากฎสู่สายตาท่านผู้อ่านเป็นครั้งแรกนี้ เป็นผลผลิตของกลุ่มคนเล็กๆ ที่มารวมตัวกันตามอัตภาพในนาม สำนักพิมพ์ “ฟ้าเดียวกัน” โดยหวังว่าวารสารฉบับนี้จะเป็นช่องทางหนึ่งที่ทำให้เราสามารถเชื่อมโยงตัวเองเข้ากับการเคลื่อนไหวทางสังคมซึ่งเราสนใจได้ตามสภาพเงื่อนไขของตน

ท่านผู้อ่านอาจจะฉงนใจว่าเหตุใดเราจะต้องมีวารสารในเรื่องทำนองนี้เพิ่มขึ้นมาอีก ก็ในเมื่อปัจจุบันนี้เราสามารถที่จะอ่านเรื่องราวเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวทางสังคมได้ทั่วไปตามหนังสือพิมพ์ หรือตามสื่อ(ที่เรียกตัวเองว่า)ทางเลือกต่างๆ ขององค์กรพัฒนาเอกชน หรือแม้กระทั่งในวารสาร/หนังสือวิชาการของสถาบันอุดมศึกษาบางส่วน

แน่นอนเราเห็นด้วยว่า สังคมไทยในปัจจุบันเติบโตเปิดกว้างจนมาถึงจุดที่ขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมของประชาชนซึ่งพยายามจะเสนอ “ทางเลือก/ทางออก” ให้สังคม และความคิดเห็นที่แตกต่างสวนทางกับความคิดความเชื่อกระแสหลัก ก็พอจะมีที่ทางอยู่บ้างในพื้นที่สาธารณะ กระทั่งคำศัพท์อย่าง “การเมืองภาคประชาชน”, “การเมืองทางเลือก”, “การพัฒนาที่ยั่งยืน”, “ภูมิปัญญาชาวบ้าน”, “การมีส่วนร่วมของประชาชน”, “ขบวนการรากหญ้า” ฯลฯ ก็มิใช่สำเนียงแปลกหูสำหรับคนร่วมสมัยในยุคนี้อีกต่อไป แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่าการเคลื่อนไหวที่ต่อต้านท้าทายสภาวะสังคมแบบที่เป็นอยู่เดิมจะสามารถลงรากปักฐานได้อย่างมั่นคง ซ้ำยังมีแนวโน้มที่จะถูกตอบโต้ทำลายหรือไม่ก็ถูกผนวกกลืนเข้าเป็นลูกไล่อยู่ในโครงสร้างสังคมเดิม ซึ่งเหตุที่เป็นเช่นนี้ ส่วนหนึ่งก็เนื่องมาจากอัตวิสัยภายในขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมเอง

หากกล่าวกันอย่างไม่อ้อมค้อม เราเห็นว่า ท่ามกลางสภาพการณ์ที่ดูเหมือนว่าขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมต่างๆ กำลังเติบโตรุดไปข้างหน้า ด้านหนึ่ง ขบวนการทางสังคมที่ก้าวหน้าในสังคมไทยก็ยังมีพื้นที่ไม่เพียงพอสำหรับการวิวาทะถกเถียงกันอย่างต่อเนื่องจริงจัง…ท่ามกลางการเคลื่อนไหวเรายังขาดการวิเคราะห์สังคมอย่างลุ่มลึกรอบด้านและมิได้วิเคราะห์ตนเองอย่างวิพากษ์วิจารณ์ ยังขาดการร่วมกันค้นคว้าศึกษาในประเด็นที่แหลมคม วัฒนธรรมในการวิพากษ์วิจารณ์อย่างสร้างสรรค์เพื่อตรวจสอบความคิดความเชื่อและยกระดับขบวนการเคลื่อนไหวได้ลดลงอย่างน่าเป็นห่วง สภาพเช่นนี้เป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลสะเทือนให้ขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมดำรงอยู่อย่างไร้พลังและไม่สามารถผลักดันการเปลี่ยนแปลงได้อย่างถอนรากถอนโคน กล่าวอย่างถึงที่สุดก็คือ เรายังไม่มี “ทางเลือก/ทางออก” อย่างแท้จริงเลยสำหรับสังคมคุณภาพใหม่ จะมีก็แต่ศรัทธาและเส้นศีลธรรมที่คอยยึดโยงนักกิจกรรมทางสังคม ผู้รักความเป็นธรรม ปัญญาชนกระแสรอง และประชาชนผู้ไม่พอใจสภาพที่เป็นอยู่ เข้าไว้ด้วยกัน

สภาวะดังกล่าวได้ส่งผลสะเทือนให้ วารสาร ฟ้าเดียวกัน เกิดขึ้นมา และในวาระที่ ฟ้าเดียวกัน ปรากฎสู่สายตาท่านเป็นครั้งแรก ทางกองบรรณาธิการจึงใคร่ขอแนะนำ “คอลัมน์” ประจำของวารสารไว้ในโอกาสนี้

หาเรื่องมาเล่า: เป็นการเก็บเอาเนื้อหาของการสัมมนา เวทีเสวนาอภิปราย หรือกิจกรรมอื่นๆ ที่น่าสนใจในรอบ 3 เดือน ซึ่งท่านอาจจะไม่มีโอกาสได้เข้าร่วมกิจกรรมนั้นๆ ด้วยตนเอง ฟ้าเดียวกัน จึงอาสาไปเก็บความนำมารายงานสั้นๆ ต่อท่านผู้อ่าน

ใต้ฟ้าเดียวกัน: เป็นการพยายามรวบรวมส่วนเสี้ยวการเคลื่อนไหวของประชาชน ทั้งที่เกิดขึ้นในสังคมไทยและในระดับสากล เพื่อให้ท่านผู้อ่านได้ทราบกระแสการเคลื่อนไหว และได้เห็นบรรยากาศที่ไม่หยุดนิ่งของสังคมว่ามีใครทำอะไร ที่ไหนบ้างในรอบ 3 เดือน ซึ่งพิเศษสำหรับฉบับแรก เราได้รวบรวมการเคลื่อนไหวของประชาชนในรอบปี 2545 ที่เด่นๆไว้ทั้งปี

ทัศนะวิพากษ์: เราต้องการให้เป็นพื้นที่สำหรับการเสนอ/แลกเปลี่ยนความคิด ในประเด็นที่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหวทางสังคมโดยเน้นทัศนะที่มีลักษณะวิพากษ์วิจารณ์ ซึ่งจะอยู่ในรูปแบบของบทความ บทสัมภาษณ์ หรือนำเอาเนื้อหาการสัมมนาที่จัดโดยวารสารเองมาตีพิมพ์เผยแพร่ เพราะเราเชื่อว่า การได้สนทนาถกเถียงกันอย่างสร้างสรรค์จะหนุนเสริมให้ขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมมีพลวัตไปในทิศทางที่แหลมคมยิ่งขึ้น

สยามพากษ์: เราจะคัดสรรงานวิชาการทางด้าน “ไทยศึกษา” ที่น่าสนใจ ซึ่งส่วนมากจะอยู่ในรูปของงานวิชาการภาษาอังกฤษ ทั้งที่เขียนโดยนักวิชาการไทยเองหรือนักวิชาการต่างประเทศ ฟ้าเดียวกันจะนำมาแปลหรือเก็บความถ่ายทอดสู่ผู้อ่านเป็นภาษาไทย เนื่องจากเราเชื่อว่าการเรียนรู้ที่เป็นพื้นฐานสำคัญยิ่ง คือการรู้จักตัวตนของเราเอง

ขอบฟ้าความคิด: เราพยายามจะติดตามการเคลื่อนไหวทางความคิดทฤษฎีในกลุ่มนักคิดฝ่ายก้าวหน้าหรือขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมในระดับสากล โดยเฉพาะประเด็นวิวาทะที่น่าสนใจในยุคสมัยปัจจุบัน ทั้งนี้ ฟ้าเดียวกัน มิได้เจตนาที่จะ “นำเข้า” องค์ความรู้จากต่างถิ่นเพื่อให้ท่านลอกเลียนยึดติด หรือทำให้ท่านหลงอยู่ในวังวนทางทฤษฎี หากเราประสงค์เพียงให้ท่านผู้อ่านได้มีโอกาสสะท้อนมองความเคลื่อนไหวทางปัญญาดังกล่าว และเรียนรู้เปรียบเทียบกับสังคมไทย

มนุษยภาพ: เราจะนำเอาประสบการณ์ของขบวนการประชาชนในต่างประเทศมาถ่ายทอดสู่ท่านผู้อ่าน เพื่อการสมานฉันท์เรียนรู้บทเรียนของการเคลื่อนไหวเพื่อความเป็นมนุษย์ในมิติต่างๆ จากบริบทที่หลากหลายกันไป

หน้าซ้ายในประวัติศาสตร์: เราจะตีพิมพ์เอกสารประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับฝ่ายซ้ายไทยในอดีตซึ่งหาอ่านได้ยากหรือเป็นเอกสารที่ไม่เคยเผยแพร่ต่อสาธารณะวงกว้างมาก่อน พร้อมกับมีการเขียนบทแนะนำเอกสาร เพื่อให้ทราบถึงความสำคัญและบริบทของเอกสารชิ้นนั้นๆ ด้วย คอลัมน์นี้เกิดขึ้นมาจากการที่เราเห็นความสำคัญของการเรียนรู้เอกสารดังกล่าว ในฐานะที่เป็นส่วนเสี้ยวประวัติศาสตร์การเคลื่อนไหวของกลุ่มคนที่ต้องการเห็นการเปลี่ยนแปลงสังคมไทยอย่างถอนรากถอนโคน

สุดท้าย นอกจากจะมีผู้อ่านให้ความสนับสนุน ฟ้าเดียวกัน อย่างต่อเนื่องแล้ว เรายังหวังเป็นอย่างยิ่งที่จะได้รับความคิดเห็น/คำติชมของท่านเพื่อเราจะได้ปรับปรุง แก้ไขในข้อบกพร่องต่อไปและสำหรับท่านที่มีความประสงค์จะสมัครสมาชิกวารสาร ฟ้าเดียวกัน ท่านสามารถสมัครได้ทั้งแบบ “สมาชิกรายปี” หรือสมัครเป็น “สมาชิกอุปถัมภ์” สำหรับบริจาคให้แก่สถานศึกษา หรือองค์กร/บุคคลอื่น โดยใช้แบบตอบรับสมาชิกในหน้า 23 และสำคัญที่สุด สำหรับท่านที่ต้องการส่งบทความสามารถส่งมายังกองบรรณาธิการได้ตามระเบียบการส่งบทความ

แล้วพบกันใหม่ในฉบับหน้าเดือนเมษายนนี้…ด้วยความสมานฉันท์จาก ฟ้าเดียวกัน

โพสต์โดย สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน เมื่อ | หมวดหมู่ พ.ศ. 2546, วารสาร

Tags: ,